Wyobraź sobie, że jesteś właśnie świadkiem wypadku. Dzwonisz po karetkę, a w oczekiwaniu na jej przyjazd musisz zająć się poszkodowanym. Pomoc w takiej sytuacji nie oznacza tylko zminimalizowanie niebezpieczeństwa zagrażającego jego życiu, ale także uspokojenie go i wspieranie. Wiem że dana sytuacja będzie również i dla Ciebie bardzo stresująca ale postaw się teraz w sytuacje tego poszkodowanego. Uwierz mi !!! poszkodowany jest jeszcze bardziej zestresowany i przestraszony w tym momencie niż Ty.
Wiadomo, że pierwsza pomoc w przypadku wypadku samochodowego, w którym są ranni, może ocalić komuś życie.
Wypadek drogowy lub zdarzenie losowe (choroba , uraz itp.) należy do kategorii wydarzeń o charakterze traumatycznym i może powodować lękowe zaburzenie, znane w literaturze jako posttraumatic stress disorder (PTSD) czyli zespół stresu pourazowego, które obejmuje zaburzenia psychiczne wynikające z przeżycia sytuacji wykraczającej daleko ponad normalne doświadczenia człowieka.
W związku ze stresem powodowanym przez wypadek, poszkodowany może okazywać skrajne emocje, zupełny spokój mimo dużych obrażeń, chęć pójścia do domu lub będzie wypowiadał niezrozumiane zdania. Prawdopodobna jest również agresja czy lęk. W każdym przypadku, lecz szczególnie gdy zachowanie wydaje się dziwnie, ofiara wypadku wymaga opieki i obserwacji, również pod kątem psychologicznym.
Jeśli poszkodowany nie wymaga czynności resuscytacyjnych, jest przytomny, otwiera oczy, odpowiada na pytania, to znaczy, że jako „ratownik” musisz pamiętać o zabezpieczeniu go, zapewnieniu mu komfortu psychicznego i wsparcia. Proste, ludzkie podejście zdecydowanie zmniejszy traumę spowodowaną wypadkiem.
Aktywne słuchanie, jest podstawowym narzędziem dobrego kontaktu i porozumienia się z drugim człowiekiem.
Empatia, jest to umiejętność wczuwania się w stan drugiej osoby. Wczuwanie się w jej światopogląd, emocje i uczucia.
1. Pełne zaangażowanie i dążenie do jak najlepszego zrozumienia osoby poszkodowanej
2. Zadawanie pytań dotyczących wypowiedzi, doprecyzowuj i konkretyzuj niejasne zdania. Pomagaj mówić, ale tak by nie zakłócać wypowiedzi.
3. Parafrazuj. Własnymi słowami mów to co powiedziała osoba poszkodowana. „Rozumiem, że chce Pan(i) powiedzieć…”, „Czuje Pan(i), że…”
4. Sygnalizuj swoje zainteresowanie, kiwaj głową,
5. Utrzymuj kontakt wzrokowy,
6. Możesz trzymać osobę poszkodowaną za rękę (kontakt statyczny np. trzymanie za rękę, jest skuteczniejszy od kontaktu dynamicznego np. głaskanie) używaj słów „Tak”, „ oczywiście”, „rozumiem”, aby osoba czuła się słuchana.
7. Nie oceniaj, nie bagatelizuj
Wsparcie informacyjne, udzielanie takich informacji poszkodowanemu, które przyczynią się do poprawy jego stanu psychicznego, lepszego zrozumienia sytuacji i zachęcenia do współpracy :
1. Zdarzył się wypadek, udzielę Panu(i) pierwszej pomocy, pogotowie jest już w drodze, wszystko będzie w porządku”
2. Nazywam się Mateusz, jestem przy Panu(i), pomogę Panu(i) i będę z Panem(ą) do czasu przyjazdu pogotowia, proszę się nie martwić. Jak się Pan(i) czuje?”
3. „Czy mam kogoś powiadomić o wypadku?”
4. Ma Pan(i) uszkodzoną rękę, ale nie jest to groźne, zaraz Pana(ą) opatrzę, wszystko będzie dobrze”
5. Informuj na bieżąco poszkodowanego co dzieje się wokół niego i w jaki sposób będziesz mu pomagał.
6. Jeśli musisz opuścić daną osobę poinformuj ją kiedy do niej wrócisz. Uspokój ją swoim spokojem i stanowczością.
7. Mów prawdę, ale nie koniecznie całą prawdę. Jeśli ktoś nie zapyta o szczegóły, nie opowiadaj ich samemu.
Wsparcie emocjonalne, przekazywanie podtrzymujących, uspokajających i odzwierciedlających troskę emocji. Dzięki nim osoba poszkodowana może uwolnić się od napięć i dręczących ją negatywnych emocji, redukuje to stres i potencjalnie zmniejsza występowanie stresu pourazowego.
Wyraża się przez naszą postawę (najlepiej na tym samym poziomie co poszkodowany, usiądź jeśli osoba siedzi, podejdź bliżej), słowa, gesty, mimikę, kontakt wzrokowy i dotykowy. W obecności poszkodowanego nie rozmawiaj o tragedii, liczbie poszkodowanych, ich stanie, tym bardziej nie wyrażaj subiektywnych opinii o osobie poszkodowanej. Nie stawiaj diagnoz i nie wyrokuj. Nie oceniaj.
No i przede wszystkim Zachowaj spokój… pośpiech i chaos w działaniu potęgują ryzyko popełniania błędów! Zbyt duża nerwowość przenosi się i na poszkodowanych. Pokazuj otoczeniu ze jesteś opanowany i spokojny, a na pewno to zaprocentuje!
