Ludzka śmierć jest problematyczna pod względem prawa. W przypadku śmierci człowieka musi kompetentna i odpowiednia osoba przyjechać na miejsce zdarzenia i stwierdzić zgon oraz go w odpowiedni sposób udokumentować. Dokumentem, który wcześniej regulował ten proces była ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz ówczesne rozporządzenia ministra zdrowia i opieki społecznej. Dnia 22 czerwca 2023 roku weszła w życie nowa ustawa o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych. Wprowadziła ona sporo zmian w zakresie stwierdzania zgonu podczas akcji medycznej, prowadzenia dokumentacji medycznej.
Prawne aspekty stwierdzania zgonu, a ustawa z dnia 22 czerwca 2023 roku
Ustawa z dnia 22 czerwca 2023 roku o zawodzie ratownika medycznego oraz samorządzie ratowników medycznych ma za zadanie uregulować wykonywanie zawodu ratownika medycznego. Takiemu pracownikowi został przyznany szereg nowych obowiązków, które ciążyć będą na nim. Na mocy nowych przepisów ratownik medyczny będzie mógł stwierdzić zgon pacjenta, który nastąpił podczas przeprowadzania akcji medycznej. Ramy czasowe zostały wyznaczone, jako przyjęcie zgłoszenia czy powiadomienie o zdarzeniu przez dyspozytora medycznego. Obowiązek ten spoczywa na ratowniku medycznym wówczas, gdy nastąpił on po zgłoszeniu. Jest to związane z brakiem obowiązku podjęcia czynności ratunkowych określonych w art. 56 u.z.r.m. Ponadto zmienione zostały przepisy ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. W przypadku opisanym wyżej zakładającym, że osoba zmarła podczas trwania akcji ratunkowej, to kierownik zespołu ratownictwa medycznego będzie zobowiązany do ustalenia przyczyny i daty zgonu. Jego zadaniem będzie również odpowiednie wystawianie karty zgonu pacjenta.
Jak ratownicy medyczni powinni postępować z pacjentem według nowej ustawy?
Ratownicy medyczni muszą przestrzegać wszystkich praw pacjenta. Wcześniej obowiązki te nie były dokładnie sprecyzowane. Zostało to dokładnie wyjaśnione w nowej ustawie o zawodzie ratownika medycznego z dnia 22 czerwca 2023 roku. Ratownik medyczny, aby nie naruszyć praw pacjentam, musi pamiętać o przestrzeganiu tajemnicy zawodowej. Mowa tu konkretnie o informacjach dotyczących pacjenta, które ratownik uzyskał podczas wykonywania zawodu. Ponadto informacje o stanie zdrowia pacjenta jest zobowiązany przekazywać tylko osobom do nich uprawnionym. Dotyczy to nie tylko przedstawiciela ustawowego lub osoby przez niego upoważnionej, ale również i innym osobom wykonującym zawód medyczny. Ratownik jest zobowiązany również do przestrzegania zasad udzielania świadczeń zdrowotnych, także w wypadku, gdy pacjent nie wyraża zgody na udzielanie informacji lub nie może tej zgody udzielić ze względu na zły stan zdrowia. Ratownik jest zobligowany do poszanowania intymności i godności pacjenta oraz powinien zgłaszać wszelkie skutki uboczne działania produktów leczniczych odpowiednim instytucjom i organom.
Co nowa ustawa zalicza do form rozwoju zawodowego ratowników medycznych?
Nowa ustawa zmienia zasady rozwoju zawodowego ratownika medycznego. Nowa ustawa do form rozwoju zalicza tylko kształcenie podyplomowe oraz doskonalenie zawodowe. Dodane zostały również dwie nowe formy kształcenia podyplomowego, które były nieuregulowane. Mowa tu o kursach medycznych kwalifikacyjnych oraz szkoleniach specjalizacyjnych. Bardzo ważne jest również, aby ratownik medyczny zarejestrował się przed 22 czerwca 2024 roku do rejestru ratowników medycznych. Musi on również mieć przy sobie dokument prawo wykonywania zawodu ratownika medycznego.
